This is an old revision of the document!
Table of Contents
Dubbele Petten
Aantekeningen
24 juni 2021 - Vereniging voor Belastingwetenschap
- FD en Trouw zijn aanwezig
- Probleem niet exclusief voor belastingwetenschap
Eerste spreker: Professor Ton Hol (em. Utrecht, Encyclopedie van het recht)
Drieluik: 1. Onafhankelijkheid en integriteit 2. Dubbele petten 3. Verschraling
Principes:
- Onafhankelijkheid. Als je wetenschap bedrijft dien je onafhankelijk is. Alleen geleid door wetenschappelijke overwegingen, niet geleid door politieke of commerciële overwegingen. Onafhankelijkheid is belangrijk omdat het makkelijker maakt om zorgvuldig en eerlijk te zijn.
- Zorgvuldigheid. Niet zomaar resultaten weglaten of testen slecht uitvoeren. Voor juristen: zoveel en goed mogelijk alle argumenten pro en contra in kaart brengen. Niet cherrypicking. Alles goed in kaart brengen. Zit dicht aan tegen eerlijkheid.
- Eerlijkheid. Ingaan op alternatieven. Op tegenargumenten ingaan.
- Transparantie. Het moet voor de lezer duidelijk zijn dat er mogelijk andere belangen spelen. Laten zien hoe je te werk bent gegaan. Duidelijk zijn of er iemand een belang heeft.
- Kritiek. Het is makkelijk om je eigen gelijk te halen. De kunst is om je kwetsbaar op te stellen. Maak het onderzoek toegankelijk en controleerbaar. Kritisch kijken naar uitkomsten: deugen die wel?
Hoe groot is het probleem van de dubbele petten nou eigenlijk?
Voorbeeld 1 Onafhankelijk is niet alleen een probleem van dubbele petten. Speelt ook bij opdrachtonderzoek (25% van onderzoeksinkomsten!). Red Bull heeft in VS een probleem: Red Bull zou alcoholconsumptie stimuleren. NL onderzoeker heeft onderzoekje gedaan naar Red Bull. Zou goed zijn voor concentratie. Mensen die Red Bull drinken, drinken minder alcohol. Onderzoeksresultaten gepubliceerd. Vervolgens in Telegraaf: belangenverstrengeling! Er bleek na onderzoek dat er niets mis was met het onderzoek. Er was weliswaar geen rechtstreeks verband maar wel een correlatie. Misschien niet zo goed opgeschreven, maar op zich goed onderzocht. Telegraaf had het gewoon opgeblazen (nog met verkeerde foto, van need ook).
Voorbeeld 2 WODC onderzoek gedaan. Hoe ben je bij mij terechtgekomen? De mening van de andere clubs was ons al bekend en wij wilden een onafhankelijk onderzoek.
Dubbele petters hebben ook een voordeel
Voorbeeld Maatschappelijke relevantie van het onderzoek. Wordt het onderzoek voldoende uitgedragen naar de maatschappij. Wat leeft er nou in de samenleving. 12.000 vragen opgehaald. Zegt iets over hoe er naar wetenschap wordt gekeken. Wil je gevoel krijgen over wat er in de samenleving leeft en mensen hebben die contact kunnen leggen met maatschappelijke organisaties, dan heb je mensen nodig die weten wat er in de wetenschap mogelijk is en de relatie kunnen leggen met de maatschappij.
Rechten is nog steeds een beroepsopleiding. We leiden op voor advocatuur en voor de belastingadviespraktijk en belastingdienst. Je moet studenten kunnen motiveren met voorbeelden uit de praktijk.
Als je met deeltijders werkt, kun je bepaalde expertise makkelijker in huis halen.
Waar gaat het om? Voor de discussie van vandaag. Deeltijd docent speelt overal. Dubbele petten spelen overal. Kern van de problematiek speelt niet alleen bij dubbele petters. Discussie moet breder worden. Hoe organiseren wij kritiek en tegenspraak (ook in het belastingrecht?). Hebben we double blind peer review? Conferenties met conflicterende opvattingen. Zijn we eerlijk in de transparantie?
Eerste Panel, Zwemmer, Bouman, v. Weeghel, Ton Berkhout
Jaap Zwemmer
- Dubbele petten komen op heel veel plekken voor.
- Voor advieskantoor aantrekkelijk: Gezag van een hoogleraar. Voor universiteit aantrekkelijk: ervaringen vanuit de praktijk.
- Opvatting van een HL kan schadelijk zijn voor een client. Daar ontstaan dilemma's. Neiging tot self-censuur. Er is geen enkele hoogleraar beweert iets waar hij zelf niet achter staat. Aanwijzing: in de praktijk spelen er constructies (CV-BV constructie met VS), maar die komen dan niet in de literatuur aan de orde.
- Meer voltijds hoogleraren aanstellen is noodzakelijk (naast de deeltijdhoogleraren)
Jan Bouman
- Speelt binnen hele universiteit, ook in Groningen
- Er zijn meer combi's dan belastingadviseur-wetenschapper (bijvoorbeeld: belastingdienst, rechter)
- Wat er niet gezegd wordt, daar kun je niet zoveel mee. Zwijgzaamheid zit met name bij belastingdienst-wetenschapper.
- Gedragscode universiteiten.
- Vertrouwenspersonen
- Transparantie en erover praten heel belangrijk
Stef van Weeghel
- Meer fulltime hoogleraren moeten worden aangesteld. Ze zijn in de minderheid. Kost geld. Daaraan is gebrek.
- Wetenschap gebaad bij dubbele petters. Praktijkervaring verrijkt.
- Regels VSNU beleid gelden ook voor dubbele petters
