DokuWiki

1. Aantekeningen
2. Regelgeving
3. Literatuur
4. Jurisprudentie

• FD en Trouw zijn aanwezig
• Probleem niet exclusief voor belastingwetenschap

Drieluik: 1. Onafhankelijkheid en integriteit 2. Dubbele petten 3. Verschraling

Principes:

• Onafhankelijkheid. Als je wetenschap bedrijft dien je onafhankelijk is. Alleen geleid door wetenschappelijke overwegingen, niet geleid door politieke of commerciële overwegingen. Onafhankelijkheid is belangrijk omdat het makkelijker maakt om zorgvuldig en eerlijk te zijn.
• Zorgvuldigheid. Niet zomaar resultaten weglaten of testen slecht uitvoeren. Voor juristen: zoveel en goed mogelijk alle argumenten pro en contra in kaart brengen. Niet cherrypicking. Alles goed in kaart brengen. Zit dicht aan tegen eerlijkheid.
• Eerlijkheid. Ingaan op alternatieven. Op tegenargumenten ingaan.
• Transparantie. Het moet voor de lezer duidelijk zijn dat er mogelijk andere belangen spelen. Laten zien hoe je te werk bent gegaan. Duidelijk zijn of er iemand een belang heeft.
• Kritiek. Het is makkelijk om je eigen gelijk te halen. De kunst is om je kwetsbaar op te stellen. Maak het onderzoek toegankelijk en controleerbaar. Kritisch kijken naar uitkomsten: deugen die wel?

Hoe groot is het probleem van de dubbele petten nou eigenlijk?

Voorbeeld 1 Onafhankelijk is niet alleen een probleem van dubbele petten. Speelt ook bij opdrachtonderzoek (25% van onderzoeksinkomsten!). Red Bull heeft in VS een probleem: Red Bull zou alcoholconsumptie stimuleren. NL onderzoeker heeft onderzoekje gedaan naar Red Bull. Zou goed zijn voor concentratie. Mensen die Red Bull drinken, drinken minder alcohol. Onderzoeksresultaten gepubliceerd. Vervolgens in Telegraaf: belangenverstrengeling! Er bleek na onderzoek dat er niets mis was met het onderzoek. Er was weliswaar geen rechtstreeks verband maar wel een correlatie. Misschien niet zo goed opgeschreven, maar op zich goed onderzocht. Telegraaf had het gewoon opgeblazen (nog met verkeerde foto, van need ook).

Voorbeeld 2 WODC onderzoek gedaan. Hoe ben je bij mij terechtgekomen? De mening van de andere clubs was ons al bekend en wij wilden een onafhankelijk onderzoek.

Dubbele petters hebben ook een voordeel

Voorbeeld Maatschappelijke relevantie van het onderzoek. Wordt het onderzoek voldoende uitgedragen naar de maatschappij. Wat leeft er nou in de samenleving. 12.000 vragen opgehaald. Zegt iets over hoe er naar wetenschap wordt gekeken. Wil je gevoel krijgen over wat er in de samenleving leeft en mensen hebben die contact kunnen leggen met maatschappelijke organisaties, dan heb je mensen nodig die weten wat er in de wetenschap mogelijk is en de relatie kunnen leggen met de maatschappij.

Rechten is nog steeds een beroepsopleiding. We leiden op voor advocatuur en voor de belastingadviespraktijk en belastingdienst. Je moet studenten kunnen motiveren met voorbeelden uit de praktijk.

Als je met deeltijders werkt, kun je bepaalde expertise makkelijker in huis halen.

Waar gaat het om? Voor de discussie van vandaag. Deeltijd docent speelt overal. Dubbele petten spelen overal. Kern van de problematiek speelt niet alleen bij dubbele petters. Discussie moet breder worden. Hoe organiseren wij kritiek en tegenspraak (ook in het belastingrecht?). Hebben we double blind peer review? Conferenties met conflicterende opvattingen. Zijn we eerlijk in de transparantie?

Jaap Zwemmer

• Dubbele petten komen op heel veel plekken voor.
• Voor advieskantoor aantrekkelijk: Gezag van een hoogleraar. Voor universiteit aantrekkelijk: ervaringen vanuit de praktijk.
• Opvatting van een HL kan schadelijk zijn voor een client. Daar ontstaan dilemma's. Neiging tot self-censuur. Er is geen enkele hoogleraar beweert iets waar hij zelf niet achter staat. Aanwijzing: in de praktijk spelen er constructies (CV-BV constructie met VS), maar die komen dan niet in de literatuur aan de orde.
• Meer voltijds hoogleraren aanstellen is noodzakelijk (naast de deeltijdhoogleraren)

Jan Bouman

• Speelt binnen hele universiteit, ook in Groningen
• Er zijn meer combi's dan belastingadviseur-wetenschapper (bijvoorbeeld: belastingdienst, rechter)
• Wat er niet gezegd wordt, daar kun je niet zoveel mee. Zwijgzaamheid zit met name bij belastingdienst-wetenschapper.
• Gedragscode universiteiten.
• Vertrouwenspersonen
• Transparantie en erover praten heel belangrijk

Stef van Weeghel

• Meer fulltime hoogleraren moeten worden aangesteld. Ze zijn in de minderheid. Kost geld. Daaraan is gebrek.
• Wetenschap gebaad bij dubbele petters. Praktijkervaring verrijkt.
• Regels VSNU beleid gelden ook voor dubbele petters. Er is geen bewijs voor eenzijdige belichting van thema's in de wetenschap.
• Genoeg voorbeelden uit verleden.
• Persoonlijke noot: pijnlijk dat dubbele petters niet meer welkom zijn in adviescommissies

Ton Berhout

• Is er een probleem? Ik denk het wel.
• Onafhankelijkheid binnen de belastingdienst: geen enkel thema is taboe. Ministerie gaat er heel professioneel mee om.
• Wetenschap kan ministerie in de weg zitten. Schrijf maar niet op dat je bij de belastingdienst werkt.
• Ik doe aan zelfcensuur. Ik ga mijn eigen nest niet bevuilen. Dat heeft ook niets met wetenschap te maken. Ik ga de staatssecretaris niet voor de voeten lopen.
• Als ik wat ga roepen dat controversieel is, geef ik wel een seintje binnen ministerie.
• Wat ik extern hoor, neem ik intern mee. Ik kan als een soort advocaat optreden binnen de belastingdienst.
• Waar ik moeite mee heb: als ik een vergaand standpunt inneem, zou ik aan grensverkenning doen. Je wordt in de rug aangevallen.
• Wat mij betreft is het een non-discussie. Niet meer dan een relletje waar de pers van smult.
• Je weet wie wat schrijft en daar houd je als lezer rekening mee.
• Als er al een discussie is: belastingadviseurs die ook rechter zijn.

Vraag aan Jaap van voorzitter
Kan een HL bij de belastingdienst vrij publiceren? Vroeger verbood het minfin om te publiceren.
Ton Berhout: ik leg nooit iets voor aan het minfin. Ik leg mezelf wel beperkingen op.
Stef: je moet transparant zijn, ook in de krant.

Anneke Hazenoot: het zou helpen als er meer full-time HL zouden zijn. Hoe moet een HL die alleen op een universiteit werkt ooit achter een CV-BV structuur komen.
Jaap: daarom zijn dubbele petters ook nuttig en noodzakelijk. Het gaat om de verhouding fulltime - dubbele petters.

Anneke Hazenoot: maar moet je dan niet je onderwijs niet op een andere manier organiseren.
Stef: ik heb het nooit boeiend om over structuren te publiceren. Ik werk vanuit bredere thema's. Alleen als ik annoteer zeg ik iets over concrete casusposities. Dan neem ik geen blad voor de mond.
Jan de Goede (IBFD + parttime HL buitenland): ik ben voor diversiteit en tegen uitsluiting. Transparantie is noodzakelijk en voldoende: je moet volledig transparant zijn wat je achtergrond is.

Vraag van voorzitter Geen dubbele petters meer in adviescommissies.
Jan Bouman: Er is genoeg tegenvuur in zo'n commissie.
Ton Berkhout: Belastingdienst hoogleraar in zo'n commissie zou goed zijn.
Jaap: onverstandig om inmenging vanuit de praktijk uit te sluiten.


Frits Witpeerd (WB van HR)
Geen begin van bewijs voor probleem. Hoe moeten we dat bewijs dan vergaren?
Stef: is er dan wel een probleem?