DokuWiki

1. Aantekeningen
2. Regelgeving
3. Jurisprudentie
4. Literatuur

• Straf

• Ne bis in idem beginsel geldt ook in belastingrecht. Gerechtshof Arnhem 12 juli 2006, nr. 05/4931
• Rechtbank Noord Holland, 8 november 2023, ecli:NL:RBNHO:2023:12916
  32. Voor het opleggen van boetes geldt dat het bestuursorgaan geen bestuurlijke boete oplegt indien aan de overtreder wegens dezelfde overtreding reeds eerder een bestuurlijke boete is opgelegd (het ne bis in idem-beginsel zoals opgenomen in artikel 5:43 Awb). Als een boete is vernietigd voor een overtreding, kan daarna voor dezelfde overtreding niet opnieuw een boete worden opgelegd (Kamerstukken II 2003/04, 29 702, nr. 3, blz. 137).

Een verzuimboete heeft tot doel een gebod tot nakoming van fiscale verplichtingen in te scherpen. Voor het opleggen van de verzuimboete is voldoende dat aan één of meer van deze verplichtingen niet is voldaan. Factoren als de mate van schuld en opzet zijn verder niet relevant. Bijzondere omstandigheden of afwezigheid van alle schuld kunnen aanleiding zijn tot matiging of het achterwege laten van de boete

28. Hoewel het Hof dit onderscheid in belastingzaken slechts uiterst zelden heeft genoemd, is het toch belangrijk. In de eerste plaats beschikken de lidstaten, ondanks het feit dat de verplichtingen omherstelmaatregelen en strafmaatregelen te nemen beide voortvloeien uit de voorrang van hetUnierecht(13) en de consequentie zijn van hun verplichting om de volle werking van richtlijn 2006/112te waarborgen(14), niet over dezelfde beoordelingsmarge. Wat betreft de verplichting om de toestand teherstellen geldt namelijk, aangezien dit een resultaatsverplichting is, dat de lidstaten de nodigemaatregelen moeten nemen om op zijn minst de toestand te herstellen zoals die zou zijn geweest( 15),terwijl wat betreft de verplichting om recidive met betrekking tot inbreuk op de btw-regels teontmoedigen geldt dat, omdat richtlijn 2006/112 niets zegt over de aard van de sancties die moetenworden vastgesteld, het aan de lidstaten is om de exacte sancties te bepalen, mits deze, zoals hierbovenaangegeven, doeltreffend, afschrikkend en evenredig zijn(16). In de tweede plaats moeten de lidstaten voorzien in de vaststelling van het eerste soort maatregel zonder dat er sprake is van schuld, terwijl zij belastingbetalers alleen moeten bestraffen als deze op zijn minst nalatig zijn geweest.(17)

Voor een (verdere) vermindering van de boetes bestaat dan nog wel aanleiding indien de redelijke termijn waarbinnen de berechting in eerste feitelijke aanleg dient plaats te vinden, is overschreden. Als uitgangspunt heeft te gelden dat de berechting niet binnen een redelijke termijn plaatsvindt indien de rechtbank niet binnen twee jaar nadat die termijn is aangevangen uitspraak doet, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. De termijn vangt aan op het moment dat vanwege het betrokken bestuursorgaan jegens de beboete persoon een handeling is verricht waaraan deze in redelijkheid de verwachting kan ontlenen dat aan hem een boete zal worden opgelegd.

• Hof Den Bosch, 26 juli 2023, nr. 21/01081, ecli:NL:GHSHE:2023:2475
  4.14. Anders dan de inspecteur in de aankondiging van de boete heeft vermeld is het feit dat belanghebbende heeft nagelaten een suppletie in te dienen geen bewijs voor het grofschuldig niet voldoen van de omzetbelasting ten tijde van de aangifte. Het overtreden van het voorschrift van artikel 67f AWR is een verwijt betreffende een (opzettelijk of) grofschuldig handelen en nalaten ten tijde van het doen van aangiften: de inspecteur moet grove schuld van belanghebbende zelf op die momenten bewijzen. 7 Het niet indienen van een suppletie nadat aangifte is gedaan levert derhalve geen bewijs op dat ten tijde van het doen van aangifte over het desbetreffende tijdvak grofschuldig omzetbelasting niet is voldaan.

• 2023 04 12 - Rb Den Haag - AWB22-1992, ECLI:NL:RBDHA:2023:5426

16. Voor het bestaan van voorwaardelijk opzet is niet alleen vereist dat eiser ten tijde van het doen van de aangifte de wetenschap had van de aanmerkelijke kans dat daardoor te weinig belasting zou worden geheven, maar ook dat hij die kans toen bewust heeft aanvaard (op de koop toe heeft genomen).2 Voor de beantwoording van de vraag of (voorwaardelijk) opzet aanwezig is, is mede van belang dat bepaalde gedragingen naar hun uiterlijke verschijningsvorm kunnen worden aangemerkt als zozeer gericht op een bepaald gevolg dat het – behoudens contra-indicaties – niet anders kan zijn dan dat de betrokkene dat gevolg heeft gewild of althans de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg bewust heeft aanvaard.3 Dat de ten onrechte niet betaalde omzetbelasting zowel absoluut als relatief omvangrijk is, rechtvaardigt op zichzelf niet de conclusie dat eiser met opzet heeft gehandeld. Ook niet indien stelselmatig en langdurig te weinig belasting op aangifte zou zijn voldaan. Dat eiser zich ervan bewust had moeten zijn dat zijn betalingen op aangiften onjuist waren, is evenmin voldoende om hem de voor opzet vereiste bewustheid te verwijten.4

2. Hoge Raad 8 april 2022, ECLI:NL:HR:2022:526 r.o. 3.4.5
3. Hoge Raad 3 februari 2023, ECLI:NL:HR:2023:97.
4. Hoge Raad 31 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:492.

• ecli:NL:HR:2021:1351
• paragraaf 24 BBBB

Grove schuld doet zich voor indien aan de belastingplichtige een in laakbaarheid aan opzet grenzende onachtzaamheid kan worden verweten. Bij grove schuld had belanghebbende bij het doen van aangifte redelijkerwijs moeten of kunnen begrijpen dat dit tot gevolg kon hebben dat te weinig belasting zou worden geheven of betaald. De grove schuld moet bestaan op het tijdstip waarop de verschuldigde belasting uiterlijk had moeten zijn betaald (vgl. HR 31 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:492, BNB 2023/73).
De Inspecteur moet bewijzen op grond van welke feiten en omstandigheden hij heeft aangenomen dat aan de voor de aanwezigheid van grove schuld geldende vereisten is voldaan en dat die feiten en omstandigheden buiten redelijke twijfel zijn komen vast te staan (Hoge Raad, 8 april 2022, ECLI:NL:HR:2022:526./BNB 2022/68).

De boete voor het aangifteverzuim (artikel 67b AWR) kan samenlopen met een betalingsverzuim (artikel 67c AWR). Het zal immers vaak zo zijn dat als geen aangifte wordt gedaan, ook niet (tijdig) zal worden betaald. De aangifte wordt namelijk gezien als het geleideformulier voor de betaling.

Als geen of te laat aangifte wordt gedaan en niet (tijdig) wordt betaald, kunnen beide boetes worden opgelegd. Het zijn twee afzonderlijke overtredingen. Als wel aangifte wordt gedaan, maar voor een te laag bedrag, dan is geen sprake van een aangifteverzuim op grond van artikel 67b, lid 1, AWR. Het eerste lid stelt namelijk geen boete op het onjuist of onvolledig doen van aangifte. Dit is anders voor de loonbelasting. In dat geval kan wel sprake zijn van een aangifteverzuim én een betalingsverzuim.

• 2025_01_21_-_overzicht_suppletie.pptx
• S.C.W. Douma, R.J. Koopman, E.A.G. van der Ouderaa & J. Wortel (red.), Algemene wet inzake rijksbelastingen (Fed Fiscale Studieserie), Deventer: Wolters Kluwer 2001, blz. 439
  Het doen van een onjuiste aangifte is niet op grond van 67b, eerste lid AWR beboetbaar
• S.C.W. Douma, R.J. Koopman, E.A.G. van der Ouderaa & J. Wortel (red.), Algemene wet inzake rijksbelastingen (Fed Fiscale Studieserie), Deventer: Wolters Kluwer 2001, blz. 440
  Als tijdig aangifte is gedaan tot een te lag bedrag en alleen dit te lage bedrag is betaald, kan buiten de loonsfeer alleen de boete wegens het betalingsverzuim worden opgelegd (artikel 67c AWR). Van een aangifteverzuim is geen sprake omdat art. 67b AWR buiten de loonsfeer geen boete stelt op het doen van een onjuiste aangifte.
• AvD: In art. 67b, lid 2 AWR is voor de loonbelasting wél expliciet opgenomen dat het doen van een onjuiste aangifte beboetbaar is. Een dergelijke regel bestaat niet voor de omzetbelasting.
• Het niet (tijdig) doen van een suppletie is een afzonderlijk beboetbaar feit (art. 10a(3) AWR). Het vormt een overtreding.
• Voor de overtreding van het niet tijdig doen van een suppletie kan geen verzuimboete worden opgelegd. Daarin voorzien 10a(3) AWR, art. 15 en art. 15a Uitv. Besl. OB immers niet. Zie ook wetsvoorstel artikel 10a AWR, Kamerstukken II 2011-2012, 33 004, nr. 3
  Het voorstel voorziet in de mogelijkheid om het niet-nakomen van de informatieverplichting of van de voorschriften aan te merken als een beboetbaar feit. Het opnemen van een boetemogelijkheid benadrukt het belang dat het kabinet aan de verplichting hecht. Het wetsvoorstel voorziet uitsluitend in de mogelijkheid om een vergrijpboete op te leggen. De informatieverplichting geldt namelijk alleen indien de belastingplichtige bekend is of wordt met bepaalde onjuistheden of onvolledigheden. Bij het niet doen van mededeling daarvan in strijd met de hem opgelegde verplichting daartoe past geen verzuimboete. De inspecteur zal uiteraard moeten bewijzen dat de onjuistheid of onvolledigheid de belastingplichtige bekend is (geworden). De vergrijpboete bedraagt maximaal 100 percent van het bedrag aan belasting dat als gevolg van het niet nakomen van de informatieverplichting niet is of niet zou zijn geheven.
• Feiten bekend uit een suppletie mogen ogv HR 2021 niet gebruikt worden om een boete ogv 67c AWR te onderbouwen. Dat staat ook in paragraaf 24, punt 6 van het BBBB: “De hiervoor bedoelde boete wordt niet gebaseerd op een verklaring die belanghebbende ter nakoming van een wettelijke mededelingsplicht en onder bedreiging van een boete heeft verstrekt (zie ECLI:NL:HR:2021:1351).”
• In het geval van een vrijwillige verbetering (suppletie) blijft een verzuimboete voor een betalingsverzuim van 67c achterwege. Zie paragraaf 24, punt 7 van het BBBB : “Voorts wordt de hiervoor bedoelde verzuimboete niet opgelegd voor zover sprake is van een vrijwillige verbetering (zie § 5).”
• Een vrijwillige verbetering vereist echter dat aan de inspecteur 'uitdrukkelijk kenbaar“ is gemaakt “dat en tot welk bedrag niet of gedeeltelijk niet is betaald”.
• Alleen melden dát er iets fout is gegaan lijkt dus niet voldoende: de inspecteur moet in staat gesteld worden om zonder nader onderzoek een juiste naheffingsaanslag op te leggen. Zie paragraaf 5, punt 1 BBBB: “Van een vrijwillige verbetering is sprake als belanghebbende vóórdat hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat de inspecteur bekend is of zal worden met dat feit, uitdrukkelijk kenbaar maakt aan de inspecteur dat en tot welk bedrag niet of gedeeltelijk niet is betaald.” Paragraaf 5, punt 2 BBBB: “Van uitdrukkelijk kenbaar maken is sprake indien belanghebbende een afzonderlijke opgave verstrekt die de inspecteur in staat stelt om zonder nader onderzoek een juiste belastingaanslag op te leggen.”
• Het melden dat er iets fout is gegaan kan reeds de grove schuld of opzet wegnemen, ook al is dan nog geen sprake van een vrijwillige verbetering (aangezien nog niet alle juiste gegevens zijn verstrekt)
  NV, Kamerstukken II 2011/12, 33 004, nr. 5, blz. 19
  Onduidelijk is wat nu precies moet worden verstaan onder de woorden “bekend zijn of bekend zijn geworden”. In dit kader heeft het kabinet slechts opgemerkt dat het niet goed denkbaar is dat de belastingplichtige de relevantie van nieuwe informatie niet direct beseft. Alleen bij suppleties voor de omzetbelasting is een nuancering mogelijk, voor zover ten minste niet uit de jaarstukken voortvloeit dat er nog een te betalen bedrag of te ontvangen bedrag aan omzetbelasting is. Voor die situatie moedigt het kabinet belastingplichtigen aan om contact op te nemen met de inspecteur. Het delen van twijfel kan niet leiden tot het verwijt van het grofschuldig niet nakomen van de informatieverplichting, aldus het kabinet

• Artikel 67b AWR
  ** 1.** Indien de belastingplichtige of de inhoudingsplichtige de aangifte voor een belasting welke op aangifte moet worden voldaan of afgedragen niet, dan wel niet binnen de in artikel 10 bedoelde termijn heeft gedaan, vormt dit een verzuim ter zake waarvan de inspecteur hem een bestuurlijke boete van ten hoogste € 136 kan opleggen.
  2 Indien de inhoudingsplichtige de aangifte loonbelasting niet, niet binnen de in artikel 10 bedoelde termijn, dan wel onjuist of onvolledig heeft gedaan, vormt dit, in afwijking van het eerste lid, een verzuim terzake waarvan de inspecteur hem een bestuurlijke boete van ten hoogste € 1.377 kan opleggen.
  3 De bevoegdheid tot het opleggen van de boete wegens het niet dan wel niet tijdig doen van de aangifte vervalt door verloop van een jaar na het einde van de termijn waarbinnen de aangifte had moeten worden gedaan. De bevoegdheid tot het opleggen van de boete wegens het doen van een onjuiste of onvolledige aangifte vervalt door verloop van vijf jaar na het einde van het kalenderjaar van het aangiftetijdvak waarop de aangifte betrekking heeft.

• Tarico I
  HvJ 8 september 2015, nr. C-105/14, Strafzaak tegen Ivo Taricco e.a., ECLI:EU:C:2015:555
• C-42/17, Taricco II (=M.A.S. en M.B., C‑42/17)
• Rodopi
• Menci
• Maduro Scialdone, C-574/15
• Åkerberg Fransson
• C-564/15 Farkas
• C-935/19
• Pending: C-596/21
• Case C-583/20, EuroChem Agro Hungary Kft. V NÁV, ECLI:EU:C:2021:919, Order of the Court of 21 October 2021.

• HR 24 september 2021, nr. 19/01550, ECLI_NL_HR_2021_1351